به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن وکشاورزی زنجان، جلسه کارگروه کارشناسی شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی با موضوع «نقش بخش خصوصی در توسعه گردشگری ادیان» در محل اتاق بازرگانی زنجان برگزار شد.
اکرم حسنی، دبیرکل اتاق بازرگانی زنجان، در جمع‌بندی این نشست اظهار کرد: هدف از برگزاری این جلسه، احصا و جمع‌بندی چالش‌ها، مسائل و پیشنهادهای فعالان و صاحب‌نظران حوزه گردشگری بود تا بتوان راهکارهای عملیاتی برای توسعه این بخش را شناسایی کرد.
وی افزود: تمامی پیشنهادها و مطالب مطرح‌شده در این نشست جمع‌بندی شده و در چارچوب شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی پیگیری خواهد شد.
همچنین وی افزود: بدون تردید، درخواست‌ها و دغدغه‌های مطرح‌شده از سوی فعالان این حوزه به شورای گفت‌وگو منتقل می‌شود تا با همکاری دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی، زمینه رفع موانع و بهره‌گیری بهتر از ظرفیت‌های گردشگری استان فراهم شود.
در ادامه این جلسه مسول امور شورای گفت‌وگوی اتاق بازرگانی اظهار کرد: هر ساله در ایام محرم، به دلیل فرهنگ غنی عزاداری و ارادت مردم به اهل بیت(ع)، شمار زیادی از زائران و علاقه‌مندان در مراسم‌های مذهبی استان حضور پیدا می‌کنند. با این حال، اگر در کنار این ظرفیت مذهبی، برنامه‌های هدفمند گردشگری نیز طراحی و اجرا شود، بدون تردید استقبال از این رویدادها افزایش یافته و ماندگاری گردشگران در استان بیشتر خواهد شد.
رسولی افزود: زنجان از ظرفیت‌های متعدد تاریخی، فرهنگی و مذهبی برخوردار است و لازم است با برنامه‌ریزی مناسب، از تمامی این توانمندی‌ها برای توسعه گردشگری و معرفی هرچه بهتر استان بهره‌برداری شود.
وی افزود: از جمله پیشنهادات اعضا در این جلسه تدوین سند راهبردی گردشگری مذهبی، تهیه و تنظیم تقویم رویدادهای مذهبی به‌ویژه در ایام محرم در مناطق خدابنده و ارمغانخانه، طراحی و تعریف پکیج‌های گردشگری متناسب با این رویدادها، بهره‌گیری از ظرفیت و مشارکت مردمی در برگزاری برنامه‌های مذهبی و همچنین تقویت و ترویج فرهنگ خادمی در ایام محرم بود.
رئیس هیأت‌مدیره انجمن گردشگری استان زنجان نیز در ادامه این جلسه با تأکید بر ضرورت توسعه گردشگری مذهبی در این استان گفت: زنجان به عنوان پایتخت شور و شعور حسینی، ظرفیت‌های کم‌نظیری در حوزه گردشگری مذهبی دارد و باید از این ظرفیت به بهترین شکل بهره‌برداری شود.
هاشمی در نشست بررسی ظرفیت‌های گردشگری مذهبی استان اظهار کرد: برای توسعه این حوزه نیازمند ایجاد یک شبکه ملی گردشگری مذهبی هستیم تا بتوان از ظرفیت‌های موجود به صورت هدفمند استفاده کرد. زنجان به واسطه آیین‌های باشکوه عزاداری محرم، یک رویداد جهانی را میزبانی می‌کند و نگاه به این رویداد نباید صرفاً اقتصادی باشد، بلکه باید ابعاد فرهنگی، اجتماعی و هویتی آن نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی با بیان اینکه تدوین سند راهبردی گردشگری مذهبی یک ضرورت است، افزود: برای تحقق این هدف باید کمیته‌های تخصصی تشکیل شده و وظایف هر بخش به صورت مشخص تعریف شود تا بتوان برنامه‌ریزی منسجم و بلندمدتی برای توسعه این حوزه داشت.
رئیس هیأت‌مدیره انجمن گردشگری استان زنجان ادامه داد: نباید تمام برنامه‌ها به ایام محرم محدود شود و در طول سال منتظر آغاز ماه محرم بمانیم. لازم است از ماه‌ها قبل برنامه‌ریزی‌های لازم انجام شده و نشست‌ها و رویدادهای ملی و بین‌المللی با محوریت گردشگری مذهبی برگزار شود.
هاشمی با اشاره به اهمیت تبیین فلسفه قیام عاشورا در کنار برگزاری مراسم مذهبی، تصریح کرد: این رویداد بزرگ ظرفیت‌های فراوانی برای معرفی فرهنگ عاشورایی دارد و باید با تولید محتوای مناسب، ابعاد مختلف آن برای مخاطبان داخلی و خارجی تبیین شود.
وی خاطرنشان کرد: با تدوین یک سند راهبردی جامع می‌توان زمینه توسعه زیرساخت‌های گردشگری مذهبی را فراهم کرد. همچنین لازم است مجموعه‌ای از محتواهای فرهنگی، فیزیکی و اقتصادی متناسب با این حوزه تهیه و اجرایی شود تا در سال‌های آینده شاهد برداشتن گام‌های بلند و مؤثر در مسیر توسعه گردشگری مذهبی زنجان باشیم.
در ادامه عزیزپور با اشاره به ظرفیت‌های گردشگری و مذهبی زنجان اظهار کرد: بازار تاریخی زنجان یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری استان است، اما در ایام نوروز که بخش عمده‌ای از واحدهای آن تعطیل هستند، جذابیت خود را تا حد زیادی از دست می‌دهد. زیبایی و پویایی بازار تنها به معماری آن محدود نمی‌شود، بلکه رونق کسب‌وکارها، فعالیت اصناف و چیدمان مغازه‌ها بخش مهمی از هویت و جذابیت این مجموعه تاریخی را تشکیل می‌دهد.
وی افزود: با وجود قرار گرفتن زنجان در مسیر ارتباطی استان‌های مهمی همچون تهران و قزوین، تاکنون نتوانسته‌ایم به شکل مطلوب از این موقعیت جغرافیایی و ظرفیت‌های موجود برای جذب گردشگر بهره‌برداری کنیم، در حالی که این موضوع می‌تواند نقش مهمی در رونق اقتصادی و گردشگری استان داشته باشد.
عزیزپور با تأکید بر ظرفیت‌های فرهنگی و مذهبی زنجان تصریح کرد: استان دارای آیین‌ها و سنت‌های مذهبی ارزشمند و تأثیرگذاری است که بسیاری از آنها کمتر معرفی شده‌اند.
وی افزود: احیای آیین‌های قدیمی عزاداری و معرفی مناسب آنها می‌تواند به تقویت گردشگری مذهبی و افزایش جذابیت رویدادهای فرهنگی استان کمک کند.
وی همچنین پیشنهاد کرد با برنامه‌ریزی مناسب، زمینه حضور گردشگران و مسافران استان‌های همجوار به‌ویژه تبریز و قزوین در ایام تعطیلات و مناسبت‌های مذهبی فراهم شود تا زنجان بتواند سهم بیشتری از گردشگری منطقه را به خود اختصاص دهد.
عزیزپور در پایان با اشاره به اهمیت برخی فضاهای شهری در جذب گردشگر خاطرنشان کرد: سبزه‌میدان به عنوان یکی از نقاط مهم و هویت‌بخش شهر زنجان نباید مورد غفلت قرار گیرد و لازم است در برنامه‌های توسعه گردشگری و زیباسازی شهری، توجه ویژه‌ای به این مجموعه شود.
مصدری، مدیر یکی از دفاتر خدمات مسافرتی استان زنجان، با اشاره به تغییر رویکرد مورد نیاز در حوزه گردشگری استان اظهار کرد: سال‌هاست در جلسات مختلف بر جذب گردشگر به زنجان تأکید می‌شود، اما امروز شرایط متفاوت شده و در برخی مناسبت‌ها گردشگران خود به استان سفر می‌کنند. بنابراین دغدغه اصلی دیگر صرفاً جذب گردشگر نیست، بلکه باید برای افزایش مدت ماندگاری آنان برنامه‌ریزی شود.
وی افزود: در حال حاضر ظرفیت‌های اقامتی استان در بسیاری از ایام و مناسبت‌ها تکمیل می‌شود و به جای تمرکز بر تبلیغات بیشتر برای جذب مسافر، باید تلاش کنیم گردشگران حاضر در استان را برای دو یا سه شب در زنجان نگه داریم.
مصدری با بیان اینکه دفاتر خدمات مسافرتی آمادگی طراحی و اجرای بسته‌های متنوع گردشگری را دارند، گفت: این پکیج‌ها می‌تواند علاوه بر معرفی جاذبه‌های شناخته‌شده استان، آیین‌ها و ظرفیت‌های کمتر دیده‌شده روستاها و شهرستان‌های زنجان را نیز در بر گیرد تا منافع اقتصادی گردشگری به مناطق مختلف استان برسد.
وی ادامه داد: تحقق این هدف نیازمند فراهم بودن زیرساخت‌ها و خدمات مورد نیاز گردشگران است. اگر بازارها، مراکز خدماتی، رستوران‌ها و مراکز عرضه سوغات در روستاها و شهرستان‌ها تعطیل باشند، گردشگر پس از چند ساعت بازدید انگیزه‌ای برای ماندن نخواهد داشت.
این فعال گردشگری همچنین بر لزوم اتخاذ تمهیدات ویژه در حوزه حمل‌ونقل تأکید کرد و گفت: در ایام پرتردد مانند تاسوعا و عاشورا باید تسهیلات و مجوزهای لازم برای اجرای تورها در نظر گرفته شود تا گروه‌های گردشگری با مشکلات ترافیکی و محدودیت‌های حمل‌ونقل مواجه نشوند.
وی پیشنهاد کرد با همکاری پایانه‌های مسافربری و ناوگان حمل‌ونقل عمومی، تخفیف‌هایی برای آژانس‌های مسافرتی در نظر گرفته شود تا هزینه اجرای تورها کاهش یابد و بسته‌های گردشگری با قیمت مناسب‌تری به مسافران ارائه شود.
مصدری خاطرنشان کرد: دفاتر خدمات مسافرتی و انجمن گردشگری استان آمادگی کامل برای همکاری در طراحی و اجرای این برنامه‌ها را دارند و پیشنهادهای خود را نیز به صورت مکتوب در اختیار دبیرخانه قرار خواهند داد.
درویش، رئیس انجمن خدمات مسافرتی استان زنجان، با تأکید بر ظرفیت‌های استان در حوزه گردشگری مذهبی اظهار کرد: زنجان از آیین‌های اصیل و شناخته‌شده عزاداری برخوردار است و می‌توان با بهره‌گیری از این ظرفیت، علاوه بر ترویج فرهنگ اصیل سوگواری، از بروز برخی تحریف‌ها در مراسم عزاداری نیز جلوگیری کرد.
وی افزود: زنجان به واسطه برگزاری رویدادها و جشنواره‌های متعدد، در سطح کشور به عنوان شهری رویدادمحور شناخته می‌شود و می‌توان از این ظرفیت برای برگزاری یک رویداد شاخص گردشگری مذهبی استفاده کرد.
درویش پیشنهاد برگزاری رویدادی با عنوان «حسینیه ایران» در دهه دوم ماه محرم را مطرح کرد و گفت: در دهه اول محرم اغلب مردم در مراسم عزاداری شهر و منطقه خود حضور دارند، اما پس از عاشورا این محدودیت کمتر می‌شود. از سوی دیگر، در دهه دوم محرم با مشکل تعطیلی بازار و مراکز خدماتی نیز مواجه نخواهیم بود و امکان ارائه خدمات مناسب به گردشگران فراهم‌تر است.
وی ادامه داد: برگزاری چنین رویدادی می‌تواند زمینه جذب گردشگران مذهبی را فراهم کند؛ گردشگرانی که معمولاً با فرهنگ و فضای مذهبی مقصد آشنا هستند، هنجارهای اجتماعی را رعایت می‌کنند و حواشی و مشکلات کمتری نسبت به برخی دیگر از انواع گردشگری به همراه دارند.
رئیس انجمن خدمات مسافرتی استان زنجان خاطرنشان کرد: این رویداد می‌تواند در ابتدا در سطح استانی و ملی برگزار شده و به مرور به یک رویداد بین‌المللی تبدیل شود. توسعه این رویداد علاوه بر حفظ و انتقال آیین‌های عزاداری به نسل‌های آینده، منافع اقتصادی قابل توجهی نیز برای استان به همراه خواهد داشت؛ چرا که حضور گردشگران موجب رونق مراکز اقامتی، واحدهای پذیرایی و سایر کسب‌وکارهای مرتبط با گردشگری می‌شود.
وی همچنین بر استفاده از ظرفیت چهره‌های شناخته‌شده و فعالان فرهنگی استان در معرفی و اجرای این رویداد تأکید کرد و گفت: ایده برگزاری چنین رویدادی سال‌هاست در ذهن من شکل گرفته و در صورت حمایت و همراهی اتاق بازرگانی و دستگاه‌های مرتبط، آمادگی دارم طرح مکتوب آن را تهیه و برای بررسی و اجرا ارائه کنم.
ساشورپور، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، با اشاره به ظرفیت‌های گردشگری مذهبی زنجان اظهار کرد: گردشگری مذهبی معمولاً بر سه محور اصلی زیارت، آیین و میراث فرهنگی استوار است و خوشبختانه هر سه محور در استان زنجان وجود دارد.
وی افزود: استان زنجان از ظرفیت زیارتگاه‌هایی مانند امامزاده سید ابراهیم برخوردار است که می‌توان از آنها برای توسعه گردشگری زیارتی بهره گرفت. از سوی دیگر، آیین‌های مذهبی شاخصی همچون دسته‌های عزاداری حسینیه و زینبیه اعظم و همچنین تعزیه‌ها و مراسم سنتی در نقاط مختلف استان برگزار می‌شود که ظرفیت مهمی برای گردشگری آیینی به شمار می‌روند.
ساشورپور با اشاره به وجود بناهای مذهبی و تاریخی ارزشمند در استان گفت: مساجد تاریخی زنجان از نظر معماری و مفاهیم معنوی دارای جایگاه ویژه‌ای هستند و می‌توانند برای طیف گسترده‌ای از گردشگران داخلی و حتی بین‌المللی جذاب باشند.
وی تأکید کرد: برای بهره‌برداری از این ظرفیت‌ها باید به‌صورت همزمان بر هر سه محور زیارت، آیین و میراث فرهنگی تمرکز شود. در عین حال، حضور گردشگر زمانی می‌تواند منافع واقعی برای استان ایجاد کند که ماندگاری او افزایش یابد. منفعت گردشگری تنها به اقتصاد محدود نمی‌شود، بلکه شامل تبادل فرهنگی، شناساندن ظرفیت‌های استان و تقویت برند شهر نیز می‌شود.
این استاد دانشگاه ادامه داد: اگر گردشگر تنها برای چند ساعت در یک مراسم حضور پیدا کند و سپس شهر را ترک کند، نه منفعت اقتصادی قابل توجهی ایجاد می‌شود و نه فرصت کافی برای آشنایی با فرهنگ و هویت مردم زنجان فراهم خواهد شد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به چالش‌های زیرساختی گردشگری در زنجان اشاره کرد و گفت: یکی از مهم‌ترین مشکلات استان، کمبود زیرساخت‌های اقامتی است. همچنین در برخی حوزه‌های خدماتی اولیه از جمله سرویس‌های بهداشتی عمومی نیز با کمبودهای جدی مواجه هستیم و این موضوع در شرایط افزایش ورود گردشگران می‌تواند مشکل‌ساز شود.
ساشورپور با تأکید بر ضرورت مدیریت واحد در حوزه گردشگری خاطرنشان کرد: برای برگزاری رویدادهای بزرگ گردشگری، وجود یک متولی مشخص و هماهنگ‌کننده ضروری است. دستگاه‌های مختلف از جمله استانداری، شهرداری، اداره‌کل میراث فرهنگی و اتاق بازرگانی باید در قالب یک مدیریت واحد عمل کنند تا برنامه‌ها با انسجام بیشتری پیش برود.
وی همچنین محدودیت‌های موجود در حوزه حمل‌ونقل را از دیگر چالش‌های توسعه گردشگری استان عنوان کرد و گفت: اگرچه زنجان دارای فرودگاه، راه‌آهن و ناوگان اتوبوسرانی است، اما ظرفیت و تنوع خدمات متناسب با یک رویداد بزرگ گردشگری نیست. برای میزبانی از حجم بالای گردشگران، نیاز به برنامه‌ریزی گسترده و همکاری همه دستگاه‌ها وجود دارد؛ مشابه آنچه در ایام اربعین برای جابه‌جایی زائران در سطح کشور انجام می‌شود.
ساشورپور افزود: در صورت برنامه‌ریزی مناسب و بسیج امکانات ملی و استانی، می‌توان زمینه حضور گسترده گردشگران مذهبی در زنجان را فراهم کرد و از این ظرفیت در مسیر توسعه فرهنگی و اقتصادی استان بهره برد.
اسلامی، مدیر ستاد هماهنگی کانون‌های فرهنگی هنری مساجد استان زنجان، با اشاره به ظرفیت نیروهای جوان در توسعه برنامه‌های فرهنگی و مذهبی اظهار کرد: بسیاری از دانشجویان آمادگی دارند به عنوان خادم و خادم فرهنگی در رویدادهای مذهبی و گردشگری نقش‌آفرینی کنند و می‌توان از این ظرفیت ارزشمند در برنامه‌های پیش‌بینی‌شده بهره گرفت.
وی افزود: در استان زنجان یک‌هزار و ۴۸۷ مسجد، حسینیه و تکیه وجود دارد که بخش قابل توجهی از آنها دارای کانون‌های فرهنگی هنری فعال هستند و می‌توانند در اجرای برنامه‌های مرتبط با گردشگری مذهبی مشارکت داشته باشند.
اسلامی با اشاره به تجربه برگزاری رویدادهای فرهنگی و هنری در سال‌های گذشته گفت: پیش از این نیز برنامه‌هایی همچون رویداد عکس عاشورایی در استان برگزار شده و ظرفیت لازم برای تداوم و توسعه چنین برنامه‌هایی وجود دارد.
وی خاطرنشان کرد: در گفت‌وگو با مسئولان مربوطه نیز اعلام شده است که در صورت همکاری و حمایت اتاق بازرگانی و سایر دستگاه‌های مرتبط، آمادگی لازم برای برگزاری مجدد این رویدادها و مشارکت فعال در برنامه‌های گردشگری مذهبی استان وجود دارد.
نماینده هتلداران استان زنجان با تأکید بر اهمیت افزایش ماندگاری گردشگران در استان اظهار کرد: در حوزه گردشگری مذهبی و رویدادمحور باید شرایطی فراهم شود که مسافر در زنجان اقامت داشته باشد و تنها از استان عبور نکند. هرچه مدت حضور گردشگران در شهر بیشتر باشد، منافع اقتصادی و فرهنگی بیشتری نصیب استان خواهد شد.
وی افزود: هتل‌ها و مراکز اقامتی می‌توانند نقش مهمی در میزبانی استاندارد از گردشگران داخلی و خارجی ایفا کنند، اما در ایام اوج مراسم و مناسبت‌ها با چالش‌هایی از جمله محدودیت‌های ترافیکی و نبود برنامه‌ریزی مشخص برای اسکان و خدمات‌رسانی به تورهای گردشگری مواجه هستند.
نماینده هتلداران استان پیشنهاد کرد دستگاه‌های اجرایی با همکاری بخش خصوصی، بسته‌های مشترک اقامت، بازدید از آیین‌های مذهبی و گردش از جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی استان را طراحی و اجرا کنند تا گردشگران تجربه کامل‌تری از سفر به زنجان داشته باشند.
وی همچنین بر ضرورت تسهیل دسترسی گردشگران به مراکز اقامتی در ایام پرتردد تأکید کرد و گفت: در صورت برنامه‌ریزی مناسب و هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول، می‌توان از ظرفیت‌های موجود برای رونق گردشگری و افزایش سهم بخش خصوصی در این حوزه بهره‌برداری کرد.
نماینده هتلداران استان زنجان با بیان اینکه بخش خصوصی آمادگی همکاری کامل در این زمینه را دارد، خاطرنشان کرد: انتظار فعالان این حوزه آن است که مباحث و پیشنهادهای مطرح‌شده در جلسات به اقدامات عملی منجر شود و صرفاً در حد گفت‌وگو باقی نماند. همچنین برای جذب گردشگر باید به سمت ارائه راهکارهای خلاقانه و برنامه‌های اجرایی حرکت کنیم، چراکه مسائل و چالش‌های موجود برای همه شناخته شده است و اکنون زمان اقدام و اجرای راهکارها فرا رسیده است.
نماینده دانشگاه علوم پزشکی زنجان با اشاره به ظرفیت‌های استان در حوزه گردشگری سلامت اظهار کرد: دانشگاه علوم پزشکی زنجان در سال‌های اخیر اقدامات مناسبی برای توسعه جذب بیماران خارجی انجام داده و در حال حاضر چند مرکز درمانی استان مجوز پذیرش بیماران بین‌المللی را دریافت کرده‌اند.
وی افزود: بیمارستان‌های ولیعصر(عج)، موسوی و الغدیر دارای مجوز جذب بیماران خارجی هستند و بیمارستان آیت‌الله موسوی‌زاده خدابنده نیز در حال طی مراحل دریافت این مجوز است. همچنین همکاری‌هایی با دفاتر و شرکت‌های دارای مجوز جذب بیماران خارجی شکل گرفته و قراردادهای لازم برای توسعه این حوزه نیز آماده شده است.
نماینده دانشگاه علوم پزشکی زنجان با بیان اینکه بخش عمده بیماران خارجی از کشورهای همسایه به استان مراجعه می‌کنند، گفت: عراق و افغانستان از جمله مهم‌ترین بازارهای هدف در حوزه گردشگری سلامت هستند و برخی شرکت‌ها و فعالان این حوزه هم‌اکنون در زمینه جذب و هدایت بیماران به مراکز درمانی استان فعالیت دارند.
وی تأکید کرد: گردشگری سلامت می‌تواند در کنار گردشگری مذهبی، تاریخی و فرهنگی به یکی از مزیت‌های مهم استان زنجان تبدیل شود. بیمارانی که برای دریافت خدمات درمانی وارد استان می‌شوند، علاوه بر استفاده از خدمات پزشکی، از مراکز اقامتی، صنایع دستی، جاذبه‌های گردشگری و سایر خدمات نیز بهره‌مند خواهند شد و این موضوع به رونق اقتصادی استان کمک می‌کند.
نماینده دانشگاه علوم پزشکی زنجان همچنین بر ضرورت معرفی ظرفیت‌های درمانی استان در قالب بسته‌های جامع گردشگری تأکید کرد و گفت: می‌توان با همکاری فعالان گردشگری و آژانس‌های مسافرتی، امکانات پزشکی و درمانی زنجان را در کنار سایر ظرفیت‌های استان معرفی کرد تا زمینه افزایش ماندگاری مسافران و توسعه گردشگری سلامت فراهم شود.
وی خاطرنشان کرد: زنجان از ظرفیت‌های قابل توجهی در حوزه سلامت برخوردار است و با برنامه‌ریزی مناسب، توسعه زیرساخت‌ها و همکاری میان دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی، می‌توان سهم استان از بازار گردشگری سلامت را افزایش داد.
رئیس هیئت‌مدیره انجمن راهنمایان گردشگری و عضو جامعه انجمن‌های حرفه‌ای گردشگری کشور با تأکید بر ضرورت نگاه بلندمدت به توسعه گردشگری مذهبی اظهار کرد: گردشگری پایدار نیازمند برنامه‌ریزی مستمر و نگاه راهبردی است و نمی‌توان با برگزاری چند جلسه یا اجرای برنامه‌های مقطعی به نتایج ماندگار در این حوزه دست یافت.
وی افزود: آیین‌های مذهبی و ظرفیت‌های فرهنگی زنجان طی دهه‌های گذشته همواره مورد توجه گردشگران بوده و حتی پیش از شیوع کرونا نیز هر سال در ایام محرم میزبان گردشگران خارجی علاقه‌مند به گردشگری مذهبی بودیم.
این فعال حوزه گردشگری با اشاره به تأثیر رخدادهایی همچون همه‌گیری کرونا و برخی تحولات و تنش‌های منطقه‌ای بر صنعت گردشگری گفت: این عوامل در سال‌های اخیر موجب کاهش ورود گردشگران و افت فعالیت‌های گردشگری شده است، اما همچنان ظرفیت‌های ارزشمند زنجان برای توسعه گردشگری مذهبی پابرجاست.
وی خاطرنشان کرد: برگزاری نشست‌های تخصصی و هم‌اندیشی فعالان این حوزه، فرصتی مناسب برای بررسی راهکارهای عملی و ایجاد هماهنگی میان بخش‌های مختلف است تا بتوان برنامه‌ای منسجم و قابل اجرا برای توسعه گردشگری مذهبی و فرهنگی استان تدوین کرد.
رئیس هیئت‌مدیره انجمن راهنمایان گردشگری تأکید کرد: هدف از این جلسات باید دستیابی به راهکارهای عملیاتی و ایجاد زیرساخت‌های لازم برای توسعه پایدار گردشگری باشد تا در سال‌های آینده شاهد نتایج ملموس و اثرگذار در این حوزه باشیم.
نماینده میراث فرهنگی با تأکید بر ضرورت تعیین محورهای مشخص برای رویداد پیش‌روی گردشگری، اظهار کرد: پیش از هر اقدامی باید مشخص شود که برنامه هفته آینده با چه اهداف، محتوا و کنداکتوری برگزار خواهد شد و فعالان گردشگری استان چه نقشی در آن ایفا خواهند کرد.
وی با اشاره به اهمیت حضور بخش غیردولتی در توسعه گردشگری افزود: فعالان این حوزه از توان فکری، مالی و اجرایی برخوردار هستند و می‌توانند نقش مؤثری در پیشبرد برنامه‌های گردشگری داشته باشند.
نماینده میراث فرهنگی همچنین با انتقاد از به‌کارگیری برخی عناوین در حوزه گردشگری گفت: در موضوع گردشگری ادیان و مذاهب باید از ظرفیت‌های واقعی موجود بهره گرفت و از تبدیل آیین‌ها و مناسک به نمایش صرف پرهیز کرد؛ چراکه نمایشی شدن آیین‌ها یکی از آسیب‌های جدی گردشگری مذهبی به شمار می‌رود.
وی با اشاره به برگزاری جشنواره آش در زنجان تصریح کرد: بهتر است به جای برگزاری رویدادهایی با عناوین متغیر و زمان‌بندی نامشخص، آیین پخت آش به عنوان یک رویداد فرهنگی با تقویم ثابت تعریف شود تا در سطح ملی و بین‌المللی شناخته شود.
او با بیان اینکه ظرفیت‌های گردشگری دینی در زنجان بسیار گسترده است، گفت: وجود محله‌های تاریخی، اماکن مرتبط با پیروان ادیان مختلف، کلیساها و دیگر آثار مذهبی می‌تواند مبنای طراحی تورهای تخصصی گردشگری دینی و مذهبی قرار گیرد.
نماینده میراث فرهنگی تأکید کرد: برای موفقیت رویداد پیش‌رو لازم است برنامه‌ریزی دقیق، تعریف محورهای مشخص و بهره‌گیری از تمامی ظرفیت‌های فرهنگی و تاریخی استان در دستور کار قرار گیرد.این متن را می‌توان به عنوان خبر یا بخشی از گزارش نشست استفاده کرد.
مسعود بیات نماینده دانشگاه زنجان با اشاره به ظرفیت‌های مغفول‌مانده گردشگری مذهبی و دینی در زنجان اظهار کرد: استان زنجان از نظر آثار تاریخی و مذهبی دارای ظرفیت‌های کم‌نظیری است؛ از مساجد تاریخی با معماری اصیل و هویت‌مند متعلق به دوره سلجوقی گرفته تا محله یهودیان، نشان‌گاه‌ها، آیین‌های مذهبی و دیگر جاذبه‌های فرهنگی که هر یک می‌توانند به عنوان محورهای گردشگری مورد توجه قرار گیرند.
وی با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های مرتبط با گردشگری سلامت و معنویت افزود: می‌توان میان مفاهیم شفا، درمان و گردشگری مذهبی پیوند ایجاد کرد و از این ظرفیت برای معرفی هرچه بهتر توانمندی‌های استان بهره برد.
بیات با اشاره به ضرورت حفظ هویت اماکن و یادمان‌های مذهبی و تاریخی گفت: این فضاها باید به همان شکل اصیل خود حفظ شوند و از تبدیل آنها به فضاهای صرفاً نمایشی جلوگیری شود. در کنار این موضوع، بخش خصوصی می‌تواند در تولید محصولات فرهنگی، مذهبی و آیینی و همچنین توسعه اقامتگاه‌هایی با معماری اسلامی و بومی نقش‌آفرینی کند.
وی افزود: لازم است فعالان حوزه ساخت‌وساز نیز در ترویج معماری اسلامی و هویت‌مند در شهرها مشارکت بیشتری داشته باشند تا بخشی از هویت فرهنگی و مذهبی استان در کالبد شهری نیز نمود پیدا کند.
این فعال گردشگری با ارائه پیشنهادهایی برای توسعه گردشگری مذهبی در استان تصریح کرد: یکی از اقدامات ضروری، طراحی و تعریف یک بسته جامع گردشگری مذهبی برای زنجان است که ظرفیت‌هایی همچون حسینیه اعظم، تعزیه ارمغانخانه و سایر آیین‌ها و اماکن مذهبی استان را دربرگیرد.
بیات خاطرنشان کرد: بخش خصوصی می‌تواند با مشارکت فعال در طراحی و اجرای چنین برنامه‌هایی، نقش مؤثری در معرفی ظرفیت‌های گردشگری مذهبی زنجان و توسعه این حوزه ایفا کند.
زنده دل؛ مدیرعامل مؤسسه آموزشی گردشگری و میراث آراد با تأکید بر اهمیت توجه به گردشگری کودک اظهار کرد: اگر به دنبال ساختن آینده‌ای مطلوب هستیم، باید از امروز برای کودکان سرمایه‌گذاری کنیم و زمان بیشتری را به آموزش آنان اختصاص دهیم.
وی افزود: از سال گذشته فعالیت‌هایی در حوزه گردشگری کودک آغاز شده و معتقدیم این ظرفیت می‌تواند در برنامه‌های مذهبی نیز مورد استفاده قرار گیرد. بر این اساس می‌توان برای گروه‌های سنی ۶ تا ۱۴ سال برنامه‌ها و طرح‌های گردشگری کودک را طراحی و اجرا کرد.
مدیرعامل مؤسسه آموزشی گردشگری و میراث آراد خاطرنشان کرد: آشنایی کودکان با مفاهیم فرهنگی، مذهبی و گردشگری از سنین پایین، زمینه‌ساز نهادینه شدن این ارزش‌ها در آینده خواهد بود و می‌تواند به تربیت نسل آگاه و علاقه‌مند به میراث فرهنگی و آیین‌های مذهبی کمک کند.
رسانه‌ها نقش کلیدی در معرفی ظرفیت‌های گردشگری استان دارند
…. با تأکید بر نقش رسانه‌ها در توسعه گردشگری استان گفت: زنجان از ظرفیت‌های ارزشمند و بناهای تاریخی متعددی برخوردار است و این آثار از مهم‌ترین نقاط قوت استان در حوزه گردشگری به شمار می‌روند.
… اظهار کرد: یکی از نقاط ضعف ما در مسیر توسعه گردشگری، ضعف در معرفی مناسب ظرفیت‌ها و جاذبه‌های استان است. تاکنون آن‌گونه که شایسته بوده نتوانسته‌ایم زنجان و داشته‌های ارزشمند آن را در سطح ملی و بین‌المللی معرفی کنیم.
وی با بیان اینکه رسانه‌ها می‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای در این زمینه ایفا کنند، افزود: هرچه در حوزه رسانه قوی‌تر عمل کنیم و حرف بیشتری برای گفتن داشته باشیم، به همان میزان می‌توانیم در توسعه گردشگری نیز موفق‌تر باشیم.
… ادامه داد: حتی برگزاری یک رویداد ورزشی نیز در صورت اطلاع‌رسانی و معرفی مناسب، می‌تواند آورده‌های اقتصادی و گردشگری قابل توجهی برای استان به همراه داشته باشد.
… خاطرنشان کرد: باید از هر رویداد، اتفاق و ظرفیت موجود به عنوان فرصتی برای معرفی زنجان استفاده کنیم تا ضمن جذب گردشگر، زمینه رونق اقتصادی و افزایش شناخت استان در سطح کشور فراهم شود.